Cải cách pháp luật về mua sắm công trong khuôn khổ Liên minh châu Âu: Khái quát hệ thống pháp luật của Liên minh châu Âu về mua sắm công (Kỳ 1)

Mỗi năm, hơn 250.000 cơ quan công quyền của Liên minh châu Âu (EU) dành khoảng 18% GDP vào các hợp đồng mua sắm công trình, hàng hóa và dịch vụ. Để tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp trong khu vực khi tham gia vào những hoạt động mua sắm công
Cải cách pháp luật về mua sắm công trong khuôn khổ Liên minh châu Âu: Khái quát hệ thống pháp luật của Liên minh châu Âu về mua sắm công (Kỳ 1)

Mỗi năm, hơn 250.000 cơ quan công quyền của Liên minh châu Âu (EU) dành khoảng 18% GDP vào các hợp đồng mua sắm công trình, hàng hóa và dịch vụ. Để tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp trong khu vực khi tham gia vào những hoạt động mua sắm công nói trên, EU đã xây dựng một hệ thống các quy tắc hài hòa lĩnh vực pháp luật này ở mức tối thiểu, thông qua các Chỉ thị (Directives). Những Chỉ thị đầu tiên điều chỉnh lĩnh vực mua sắm công của EU là:

+ Chỉ thị 2004/17/EC của Nghị viện và Hội đồng châu Âu ngày 31/3/2004 quy định các thủ tục đấu thầu của các thực thể hoạt động trong lĩnh vực nước, năng lượng, giao thông vận tải và các dịch vụ bưu chính (Chỉ thị 2004/17/EC);

+ Chỉ thị 2004/18/EC của Nghị viện và Hội đồng châu Âu ngày 31/3/2004 quy định về các thủ tục trao hợp đồng xây dựng, hợp đồng cung cấp và các hợp đồng dịch vụ nhằm mục đích công (Chỉ thị 2004/18/EC).

Sau đó, trước nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội, chính trị cũng như những khó khăn hiện tại của ngân sách, EU đã có những bước cải cách đối với các quy định về mua sắm công. Tháng 12/2011, Ủy ban châu Âu đã đề xuất việc sửa đổi Chỉ thị 2004/17/EC và 2004/18/EC. Các Chỉ thị mới đã được Nghị viện châu Âu bỏ phiếu chấp thuận ngày 11/2/2014 và được Ủy ban châu Âu thông qua vào ngày 11/2/2014, gồm: 

+ Chỉ thị 2014/24/EU của Nghị viện và Hội đồng châu Âu ngày 26/2/2014 quy định về mua sắm công (Chỉ thị 2014/24/EU). Chỉ thị 2014/25/EU thay thế Chỉ thị 2004/18/EC;

+ Chỉ thị 2014/25/EU của Nghị viện và Hội đồng châu Âu ngày 26/2/2014 quy định về mua sắm của các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực nước, năng lượng, giao thông vận tải và các dịch vụ bưu chính (Chỉ thị 2014/25/EU). Chỉ thị 2014/25/EU thay thế Chỉ thị 2004/17/EC.

 

Các Chỉ thị mới được ban hành hướng tới 3 mục tiêu quan trọng: 

(1) Bảo đảm thủ tục mua sắm đơn giản và hiệu quả đối với các thực thể mua sắm, cũng như với doanh nghiệp;

(2) Bảo đảm sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước;

(3) Tuân thủ nguyên tắc minh bạch và cạnh tranh trong mua sắm. 

 

Tuy nhiên, Chỉ thị là loại văn bản pháp luật không được áp dụng trực tiếp tại các nước thành viên EU. Trên cơ sở các Chỉ thị, các nước thành viên sẽ ban hành văn bản pháp luật trong nước để thực hiện, trong một thời hạn được ấn định. Đối với Chỉ thị 2014/24/EU và Chỉ thị 2014/25/EU (có hiệu lực từ ngày 17/4/2014), các nước thành viên EU có 2 năm để nội luật hóa các quy định mới này về mua sắm công. Như vậy, cho đến ngày 17/4/2016, lĩnh vực mua sắm công tại EU vẫn đang được điều chỉnh bởi các quy định tại Chỉ thị 2004/17/EC và Chỉ thị 2004/18/EC. 

Xem thêm thông tin cải cách pháp luật về mua sắm công trong khuôn khổ Liên minh châu Âu (EU) tại: http://ec.europa.eu/.

ThS. Tào Thị Huệ

Bộ môn Pháp luật thương mại hàng hóa 

và dịch vụ quốc tế

Trường Đại học Luật Hà Nội

ngocthanh