Bệnh viện Brampton Civic - mô hình dự án PPP y tế thành công tại Canada

Dự án xây dựng bệnh viện Brampton Civic (Bang Ontario, Canada) là một trong các dự án PPP đầu tiên trong lĩnh vực y tế ở Canada và là dự án PPP đầu tiên ở bang Ontario. Chính phủ Canada coi đây là dự án thí điểm quan trọng
Bệnh viện Brampton Civic - mô hình dự án PPP y tế thành công tại Canada

Dự án xây dựng bệnh viện Brampton Civic (Bang Ontario, Canada) là một trong các dự án PPP đầu tiên trong lĩnh vực y tế ở Canada và là dự án PPP đầu tiên ở bang Ontario. Chính phủ Canada coi đây là dự án thí điểm quan trọng và cần thiết trước khi mở rộng mô hình này trong lĩnh vực y tế.

 

Dự án có trị giá 550 triệu CAD, được thực hiện theo hình thức hợp đồng Thiết kế - Xây dựng - Tài trợ - Bảo trì (DBFM). Thời gian thực hiện Dự án là 28 năm, trong đó thời gian xây dựng hạ tầng là 3 năm và 25 năm vận hành. Khu vực tư nhân cũng chịu trách nhiệm cung cấp dịch vụ hỗ trợ khác, bao gồm: giặt ủi, quản lý vật tư, dọn dẹp, khuân vác, dịch vụ ăn uống và an ninh trong thời gian 25 năm.

IMG

Bệnh viện Brampton Civic đã cung cấp thêm 240 giường, đáp ứng dịch vụ y tế cho 110.000 lượt khám ngoại trú và 4.250 ca sinh mỗi năm, tạo việc làm cho 425 bác sĩ, 2.750 nhân viên khác và 550 tình nguyện viên

 

Ảnh: Minh Tuấn

Đề xuất dự án được đưa ra vào năm 2001 và khởi công năm 2004. Đến năm 2006, Dự án hoàn thành và đi vào hoạt động, chất lượng công trình đảm bảo yêu cầu đề ra. Dự án đã đạt được mục tiêu tăng cường năng lực dịch vụ y tế khu vực với khả năng cung cấp thêm 240 giường, bao gồm cả phẫu thuật, chăm sóc y tế chuyên sâu, đáp ứng dịch vụ y tế cho 110.000 lượt khám ngoại trú và 4.250 ca sinh mỗi năm. Dự án cũng tạo việc làm cho 425 bác sĩ, 2.750 nhân viên khác và 550 tình nguyện viên.

 

Có thể nói, đây là một dự án PPP y tế thành công, đánh dấu cho sự phát triển của các dự án PPP trong thời gian sau này tại Canada. Các chuyên gia đã nghiên cứu và rút ra được những yếu tố làm nên thành công của Dự án này:

 

Thứ nhất, lựa chọn được đối tác tư nhân có kinh nghiệm và năng lực. Để tìm kiếm đối tác tư nhân, Bộ Y tế Canada đã tiến hành tuyển chọn từ 23 công ty/tập đoàn quan tâm đến Dự án. Tập đoàn Hạ tầng y tế Canada (THICC), được hình thành bởi: Tổng công ty Ellisdon - nhà thầu xây dựng, Công ty Carillion Canada - nhà thầu dịch vụ phi lâm sàng, Công ty quản lý hạ tầng Borealis, với ưu thế về kinh nghiệm, năng lực kỹ thuật, tài chính đã chiến thắng và trở thành đối tác tư nhân trong dự án này. Các đối thủ của THICC chủ yếu là những công ty, tập đoàn riêng lẻ trong lĩnh vực xây dựng kết cấu hạ tầng, trong khi đó THICC kết hợp được năng lực và kinh nghiệm của ba công ty trong các lĩnh vực khác nhau, không chỉ về hạ tầng, mà còn về quản lý công trình và cung cấp dịch vụ y tế. Trong 3 công ty, Tổng công ty Ellisdon là một doanh nghiệp có trên 60 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng và đã thực hiện hơn 20 dự án PPP trong lĩnh vực giao thông vận tải, năng lượng, giáo dục tại Canada với tổng vốn đầu tư 7 tỷ CAD. Bên cạnh đó, Ellisdon còn có nhiều dự án thành công tại Mỹ, Malaysia và một số nước khác. Đây chính là “hạt nhân” tạo nên năng lực cho tập đoàn THICC. Tham gia vào Dự án, THICC có 82,5 triệu CAD vốn chủ sở hữu (chiếm 15% tổng vốn đầu tư), số còn lại là vốn vay.

 

Thứ hai, có sự điều chỉnh kịp thời việc tính toán tổng chi phí của dự án. Trên thực tế, khi đưa ra đề xuất dự án vào năm 2001, tổng trị giá của Dự án được tính toán chỉ là 357 triệu CAD (gồm chi phí xây dựng, chi phí phụ trợ, các khoản dự phòng), trên cơ sở tham khảo so sánh chi phí xây dựng 10 bệnh viện khác tại Canada. Các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình thực hiện dự án đã không được tính đến trong đề xuất. Ngay khi nhận ra sai lầm này, chi phí dự án đã được tính toán lại, tăng lên mức 550 triệu CAD, có tính đến 43 rủi ro khác nhau trong quá trình thực hiện dự án (rủi ro của chi phí tăng do lỗi thiết kế và thiếu sót, sự chậm trễ trong việc xin phê duyệt kế hoạch, xin giấy phép xây dựng, tăng lương lao động, rủi ro tranh chấp phát sinh trong dự án…). Bên cạnh đó, dưới sự tư vấn của đội ngũ chuyên gia (gồm các chuyên gia kỹ thuật, tài chính, luật pháp) và cơ quan kiểm toán Ontario, Bộ Y tế Canada đã thay đổi một số chi phí không phù hợp trong các tính toán của mình. Các tính toán mới về rủi ro và chi phí được bổ sung kịp thời vào năm 2004, ngay trước khi khởi công công trình, đảm bảo cho THICC có khả năng huy động đủ vốn trước khi bắt đầu quá trình xây dựng của Dự án. Điều này khẳng định, việc tính toán các chi phí dự án một cách cẩn trọng, xem xét đầy đủ các chi phí một cách hợp lý là yếu tố không thể thiếu trong các dự án PPP.

 

Thứ ba, luôn đảm bảo tính minh bạch cho dự án. Vì đây là dự án PPP đầu tiên tại bang Ontario nên vào thời điểm thực hiện Dự án, còn nhiều nghi ngại về sự thành công của hình thức này trong lĩnh vực y tế. Vì vậy, chính quyền Ontario đã quyết định công khai các thông tin như mục tiêu của Dự án, giá trị của Dự án, danh sách các nhà đầu tư tham gia đấu thầu, một số thỏa thuận về nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên tham gia… Tiến độ Dự án luôn được cập nhật và công khai cho công chúng. Đồng thời, THICC cũng có nghĩa vụ giải trình hàng năm về tiến độ Dự án, giải trình các chi phí liên quan đến Dự án dưới sự giám sát của Bộ Y tế Canada. Các giải trình bao gồm cả việc tính toán lại tổng chi phí theo giá cơ sở tại năm tính toán. Những chi phí phát sinh nếu do lỗi của THICC thì tập đoàn này có trách nhiệm gánh chịu. Điều này không chỉ đảm bảo tính minh bạch cho các nhà đầu tư mà còn củng cố lòng tin cho công chúng vào các dự án PPP.

TS. Nguyễn Minh Hằng

Trưởng Khoa Luật - ĐH Ngoại thương Trọng tài viên VIAC

ngocthanh