PPP là chìa khóa phát triển hạ tầng giao thông và điện

PPP là chìa khóa phát triển hạ tầng giao thông và điện

Được coi là “khung xương” và “mạch máu” của nền kinh tế, hạ tầng giao thông và hạ tầng điện cần một nguồn lực lớn để đầu tư phát triển. Đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) được xem là chìa khóa thu hút vốn tư nhân vào phát triển các lĩnh vực này.

 

Cần PPP để phát triển “khung xương”

Tính toán của Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cho thấy, giai đoạn 2016 - 2020, nhu cầu vốn cho giao thông là khoảng 1.015 nghìn tỷ đồng, nhưng ngân sách hiện chỉ đáp ứng được khoảng 28%. Tuy nhiên, theo Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, khả năng ngân sách chỉ đáp ứng khoảng 7% nhu cầu (tương đương 66 nghìn tỷ đồng). Do đó, trong bối cảnh này, đầu tư hạ tầng theo hình thức PPP có ý nghĩa quan trọng đối với quốc gia có ngân sách hạn chế và nợ công lớn như Việt Nam.

 

Ông Phạm Thái Lai
Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Siemens Việt Nam và Lào

Để môi trường kinh doanh của Việt Nam trở nên cạnh tranh hơn thì phát triển hạ tầng là thiết yếu. Siemens đã có những nghiên cứu, tìm hiểu và đánh giá riêng về đô thị, thành phố tại Việt Nam. Kết quả đánh giá cho thấy, nhu cầu giao thông và năng lượng là tối quan trọng khi quyết định đầu tư vào các đô thị, thành phố này.

Ông Joakim Parker, Giám đốc Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ  (USAID) tại Việt Nam cho rằng, Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới với việc đặt ra nhiều mục tiêu, tham vọng khi tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA). Thách thức hội nhập này đòi hỏi Việt Nam phải phát triển hạ tầng kinh tế, trong đó có hạ tầng giao thông. “Hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và nhiều quốc gia cùng nhà đầu tư tư nhân trong phát triển hạ tầng giao thông chính là động lực, chìa khóa để phát triển”  – ông Joakim Parker nhấn mạnh. 

 

Theo công bố của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) về năng lực cạnh tranh toàn cầu, chỉ số về hạ tầng giao thông của Việt Nam tăng 9 bậc (từ thứ hạng 76 trong Báo cáo năm 2014 - 2015 tăng lên hạng 67 trong Báo cáo năm 2015 - 2016). “Sự thăng bậc” chính là điều kiện thuận lợi để thúc đẩy thu hút các nhà đầu tư vào phát triển hạ tầng giao thông của Việt Nam. 

 

Ông Nguyễn Hồng Trường, Thứ trưởng Bộ GTVT cho biết: Việt Nam xác định trong nhiều thập kỷ tới vẫn phải đẩy nhanh, mạnh mẽ công cuộc, phát triển hạ tầng giao thông và phải kêu gọi đầu tư từ khu vực tư nhân cho sự phát triển này. Giải pháp vốn cho hạ tầng giao thông được Việt Nam lựa chọn hiện nay là khuyến khích phương án chuyển nhượng, nhượng quyền hạ tầng giao thông… và dùng chính số tiền chuyển nhượng, nhượng quyền để tái đầu tư cho các dự án hạ tầng giao thông khác. Khi đó, chúng ta sẽ có vốn để thực hiện nhiều dự án hạ tầng song song, phát triển đồng bộ hơn.

 

Các chuyên gia nhận định, Nghị định số 15/2015/NĐ-CP về đầu tư theo hình thức PPP được Chính phủ ban hành ngày 14/2/2015 chính là khung pháp lý quan trọng để thúc đẩy việc triển khai các hình thức chuyển nhượng, nhượng quyền khai thác nêu trên. Nhà đầu tư sẽ được giảm thiểu, chia sẻ rủi ro từ phía Nhà nước, được ưu tiên hoàn vốn đầu tư trước, được tham gia đầu tư ở nhiều lĩnh vực…

 

Kỳ vọng PPP sẽ tạo cú hích phát triển năng lượng tái tạo

Bộ Công Thương dự báo, tốc độ tăng trưởng nguồn điện giai đoạn 2016 - 2020 là khoảng 11,3 - 11,6%. Cũng trong khoảng thời gian đến năm 2020, dự kiến GDP bình quân cả nước sẽ tăng trong khoảng 6,5 - 7%/năm. Báo cáo thống kê từ Quy hoạch điện VI cho thấy, hệ số đàn hồi điện trong khoảng 5 năm trở lại đây của nước ta dao động từ 1,98 - 2,0. Và với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế như vậy, ông Nguyễn Đức Cường, Viện Năng lượng Việt Nam phân tích, để đáp ứng mục tiêu cho tăng trưởng GDP trong thời gian tới, ngành điện cũng cần tiếp tục đẩy mạnh đầu tư phát triển, xây dựng các nhà máy điện mới với tổng công suất khoảng trên 50.000 MW.

 

Theo quy định tại Điều 4 của Nghị định số 15/2015/NĐ-CP thì nhà máy điện, đường dây tải điện cũng là những lĩnh vực đầu tư thuộc nhóm dự án xây dựng, cải tạo, vận hành, kinh doanh, quản lý công trình kết cấu hạ tầng, cung cấp trang thiết bị hoặc dịch vụ công được khuyến khích, kêu gọi đầu tư theo hình thức PPP.

 

Quan điểm từ nhiều nhà đầu tư cho rằng, đối với ngành năng lượng, PPP sẽ khai thác thành công nguồn năng lượng tự nhiên, năng lượng tái tạo để bảo đảm nguồn cung cấp điện ổn định, giải quyết nhu cầu về năng lượng trong ngắn hạn, trong đó, điện gió sẽ đóng vai trò chủ đạo, tiên phong trên cơ sở mạng lưới kết cấu hạ tầng hiện có và chính sách hỗ trợ, ưu đãi hiện nay của Chính phủ. 

 

Cũng trong khuôn khổ “Hội thảo APEC về quan hệ đối tác công tư nhằm phát triển năng lượng gió” vừa được tổ chức cuối tháng 9/2015, mô hình PPP đã được nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này khuyến nghị áp dụng để thúc đẩy phát triển nguồn năng lượng điện này. Theo Sáng lập viên Công ty Perkins Coie (Hoa Kỳ) John F. Pierce, để có được mối quan hệ hợp tác PPP thành công trong lĩnh vực điện, cần đạt được một số yếu tố đem lại lợi ích cho tư nhân, Chính phủ và người dân như: tạo ra một nguồn thu có lợi nhuận và mở rộng tiếp cận thị trường; người tiêu dùng được hưởng lợi với mức giá thấp hơn và năng lượng được cung cấp tốt hơn; Chính phủ hoàn thành các mục tiêu chính trị, chính sách và trách nhiệm xã hội. Làm được điều này, PPP sẽ tạo được cú hích lớn cho ngành năng lượng tái tạo trong tương lai.

T. Kiên

ngocthanh