Dự án PPP phải vì mục đích công và có tiềm năng thu hút đầu tư tư nhân

Đảm bảo xác định đúng các dự án vì mục đích công và có tiềm năng thu hút nguồn lực đầu tư của khu vực tư nhân; loại trừ các dự án không phù hợp để triển khai theo mô hình đối tác công tư (PPP), các dự án chưa thực sự cần thiết, cấp bách
Dự án PPP phải vì mục đích công  và có tiềm năng thu hút đầu tư tư nhân

Đảm bảo xác định đúng các dự án vì mục đích công và có tiềm năng thu hút nguồn lực đầu tư của khu vực tư nhân; loại trừ các dự án không phù hợp để triển khai theo mô hình đối tác công tư (PPP), các dự án chưa thực sự cần thiết, cấp bách hoặc không mang lại được lợi ích rõ ràng, hoặc các dự án dự kiến sẽ gặp nhiều khó khăn, cản trở, trì hoãn trong quá trình triển khai.

IMG

Trong thời gian qua, không ít dự án đề xuất đầu tư theo hình thức PPP chưa thực sự có tính thương mại và không đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư

 Ảnh: Lê Tiên

Trên đây là nguyên tắc lựa chọn dự án PPP được nêu tại dự thảo Thông tư Hướng dẫn lựa chọn dự án, đề xuất dự án và báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư theo hình thức PPP đang được Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) lấy ý kiến. 

 

Thực tế cho thấy, sau khi Quyết định số 71/2010/QĐ-TTg về việc ban hành Quy chế thí điểm đầu tư theo hình thức đối tác công - tư có hiệu lực, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã đề xuất Danh mục dự án thực hiện theo hình thức PPP, trong đó rất nhiều dự án được đề xuất có thể gọi là những dự án “xương” nhất, chưa thực sự có tính thương mại và không đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư như dự án không phù hợp quy hoạch, không thuộc diện ưu tiên đầu tư, dự án không có khả năng thu phí, dự án vướng mắc do đang triển khai bằng các nguồn vốn khác...

IMG

Theo kinh nghiệm của nhiều quốc gia đã thực hiện thành công mô hình PPP, tiêu chí quan trọng  là dự án đó phải thuộc diện ưu tiên đầu tư cao của Chính phủ

 Ảnh: Nhã Chi

Để không lặp lại tình trạng nêu trên, dự thảo Thông tư Hướng dẫn lựa chọn dự án, đề xuất dự án và báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư theo hình thức PPP đã quy định rõ tiêu chí lựa chọn dự án PPP cùng với hướng dẫn cụ thể cách lựa chọn dự án đáp ứng theo từng tiêu chí. Theo đó, dự án được lựa chọn để lập đề xuất dự án phải đáp ứng các tiêu chí: phù hợp với quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, vùng và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; phù hợp với lĩnh vực đầu tư quy định tại Nghị định số 15/2015/NĐ-CP về đầu tư theo hình thức PPP; có khả năng thu hút và tiếp nhận nguồn vốn thương mại, công nghệ, kinh nghiệm quản lý của nhà đầu tư; có khả năng cung cấp sản phẩm, dịch vụ liên tục, ổn định, đạt chất lượng đáp ứng nhu cầu của người sử dụng; có tổng vốn đầu tư từ 20 tỷ đồng trở lên, trừ dự án đầu tư theo hợp đồng O&M và dự án quy định tại Điểm e Khoản 1 Điều 4 của Nghị định số 15/2015/NĐ-CP.

Dự thảo Thông tư Hướng dẫn lựa chọn dự án, đề xuất dự án và báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư hiện đang được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ KH&ĐT. Trước đó ít ngày, dự thảo Thông tư Hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 15/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 của Chính phủ về đầu tư theo hình thức đối tác công tư cũng đã được đăng tải để lấy ý kiến rộng rãi.

Bên cạnh việc cho ý kiến về toàn bộ nội dung dự thảo Thông tư Hướng dẫn lựa chọn dự án, đề xuất dự án và báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, Bộ KH&ĐT đề nghị các đơn vị quan tâm góp ý một số nội dung: Thuyết minh và thẩm định yêu cầu đầu ra về mặt kỹ thuật của dự án; Thuyết minh và thẩm định sự phù hợp của các loại hợp đồng đối với từng dự án; Thuyết minh và thẩm định về phương án tài chính để chứng minh tính khả thi về mặt tài chính của dự án; Thuyết minh và thẩm định về hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án.

Trong đó, một trong những tiêu chí được nhiều chuyên gia quốc tế, nhà đầu tư đánh giá rất quan trọng là tiêu chí có khả năng thu hút và tiếp nhận nguồn vốn thương mại, công nghệ, kinh nghiệm quản lý của nhà đầu tư. Để lựa chọn được các dự án đáp ứng tiêu chí này, theo dự thảo Thông tư, đơn vị chuẩn bị dự án cần xem xét trả lời tối thiểu các câu hỏi: Tại thời điểm hiện tại có nhà đầu tư nào quan tâm đến dự án chưa? Dự án có nguồn thu không (trường hợp áp dụng hình thức hợp đồng BOT, BTO) hoặc có quỹ đất để thanh toán không (trường hợp áp dụng hình thức hợp đồng BT) hoặc có nguồn ngân sách sử dụng để thanh toán cho nhà đầu tư không (trường hợp áp dụng hình thức hợp đồng BLT, BTL hoặc O&M)? Công nghệ của dự án đã được áp dụng trước đó chưa? Khả năng phát triển công nghệ và năng lực quản lý của khu vực tư nhân trong lĩnh vực này có tốt không?

 

Những tiêu chí lựa chọn dự án PPP như quy định tại dự thảo Thông tư có thể đánh giá là phù hợp với thông lệ quốc tế. Theo kinh nghiệm của nhiều quốc gia đã thực hiện thành công mô hình PPP, lựa chọn dự án là bước đi đầu tiên rất quan trọng để thành công khi thực hiện đầu tư theo hình thức PPP. Trong đó, tiêu chí quan trọng trong lựa chọn dự án phù hợp để thực hiện theo hình thức PPP là dự án đó phải thuộc diện ưu tiên đầu tư cao của Chính phủ. Bên cạnh đó, cần trả lời xem liệu dự án có thu hút được khối tư nhân và khiến họ coi là cơ hội kinh doanh hay không? Dự án có khả thi về mặt môi trường, kinh tế, kỹ thuật hay không?... 

 

Ngoài những quy định về nguyên tắc, tiêu chí lựa chọn dự án PPP, dự thảo Thông tư cũng hướng dẫn cụ thể nhiều nội dung khác với các mẫu hướng dẫn đi kèm, như Mẫu đề xuất dự án PPP; Mẫu báo cáo thẩm định đề xuất dự án PPP; Mẫu báo cáo nghiên cứu khả thi dự án PPP; Mẫu báo cáo thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án PPP;…

Nguyệt Minh

 

 

ngocthanh