Cấp thiết gỡ vướng cho các dự án đường sắt đô thị chậm tiến độ

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), ngoại trừ dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm TP. Hà Nội (đoạn Nhổn - ga Hà Nội) và dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị TP.HCM (tuyến Bến Thành -Suối Tiên) tiến độ thực hiện có cải thiện, các dự án đường sắt đô thị còn lại đang triển khai tại Hà Nội và TP.HCM đều bị chậm trễ nghiêm trọng. Trong Danh sách các dự án, chương trình ODA chậm tiến độ năm 2015, có thể điểm tên 3 dự án đường sắt đô thị lớn là Đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến Cát Linh -Hà Đông; Đường sắt đô thị số 1 Hà Nội (tuyến 1), đoạn Ngọc Hồi - Gia Lâm; Tuyến đường sắt đô thị thí điểm Hà Nội (tuyến 2) đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo.
Cấp thiết gỡ vướng cho các dự án  đường sắt đô thị chậm tiến độ

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), ngoại trừ dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm TP. Hà Nội (đoạn Nhổn - ga Hà Nội) và dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị TP.HCM (tuyến Bến Thành -Suối Tiên) tiến độ thực hiện có cải thiện, các dự án đường sắt đô thị còn lại đang triển khai tại Hà Nội và TP.HCM đều bị chậm trễ nghiêm trọng. Trong Danh sách các dự án, chương trình ODA chậm tiến độ năm 2015, có thể điểm tên 3 dự án đường sắt đô thị lớn là Đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến Cát Linh -Hà Đông; Đường sắt đô thị số 1 Hà Nội (tuyến 1), đoạn Ngọc Hồi - Gia Lâm; Tuyến đường sắt đô thị thí điểm Hà Nội (tuyến 2) đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo.

 

Mỗi dự án có những vướng mắc nhất định ảnh hưởng đến tiến độ triển khai. Ví dụ, dự án Đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến Cát Linh - Hà Đông chậm tiến độ do năng lực của tổng thầu EPC và tư vấn giám sát không đáp ứng được yêu cầu nhưng Bộ Giao thông vận tải (GTVT) không thể thay thế được vì bị ràng buộc bởi điều kiện của bên tài trợ vốn; chủ đầu tư và Ban quản lý dự án (BQLDA) thiếu kinh nghiệm trong quản lý hợp đồng EPC; khó khăn trong giải phóng mặt bằng; phải tiến hành các thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư và điều chỉnh dự án. 

 

Với dự án Đường sắt đô thị số 1 Hà Nội (tuyến 1), đoạn Ngọc Hồi - Gia Lâm, dự kiến sẽ phải điều chỉnh cả về quy mô, tổng mức đầu tư và tiến độ vì Dự án có tính chất kỹ thuật quá phức tạp (được tích hợp chạy chung giữa đường sắt đô thị và đường sắt quốc gia; trên thế giới chưa có công trình tương tự), dẫn đến phải xem xét lại nhiều nội dung liên quan đến lựa chọn công nghệ và thiết bị. Ngoài ra, Dự án nằm trên địa bàn trung tâm thành phố Hà Nội, qua nhiều khu vực phố cổ nên gặp khó khăn trong khâu lập, điều chỉnh chỉ giới quy hoạch và kiến trúc cũng như trong công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt là việc lựa chọn vị trí cầu đường sắt sông Hồng. Thiết kế được lập trong thời kỳ có nhiều thay đổi về chủ trương, chính sách liên quan đến đầu tư xây dựng, tỷ giá đồng Yên thay đổi,… làm tăng một phần tổng mức đầu tư của Dự án. Công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư của Dự án cũng gặp nhiều khó khăn. 

 

Dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm Hà Nội (tuyến 2) đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo cũng gặp một số vướng mắc dẫn đến chậm tiến độ.

 

Bộ KH&ĐT đánh giá, đây đều là những dự án có quy mô và vốn đầu tư lớn, nên việc kéo dài thời gian thực hiện sẽ đẩy chi phí thực hiện dự án lên rất cao, giảm hiệu quả đầu tư và gây lãng phí nguồn lực. Việc đưa ra giải pháp cụ thể để giải quyết vướng mắc cho các dự án đường sắt đô thị hiện đang là yêu cầu bức thiết. Bộ KH&ĐT đề nghị thành lập Nhóm công tác liên ngành gồm Bộ KH&ĐT, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Văn phòng Chính phủ, Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ GTVT, UBND TP. Hà Nội, UBND TP.HCM phối hợp với các nhà tài trợ liên quan để xử lý vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ triển khai. 

 

Gần đây, ngày 16/7/2015, 4 ngân hàng phát triển gồm Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), Ngân hàng Tái thiết Đức  (KFW) và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đã có công thư gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải đề xuất việc thành lập Ban Chỉ đạo cấp cao đối với các dự án đường sắt đô thị để giải quyết các vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đường sắt đô thị đã triển khai và nâng cao hiệu quả việc lập kế hoạch xây dựng các dự án đường sắt đô thị trong thời gian tới.

V. Thắng

ngocthanh