Biện pháp bù trừ và việc triển khai biện pháp bù trừ của Israel (Kỳ 1)

Trong quá trình đàm phán để tham gia Hiệp định Mua sắm chính phủ (GPA) của Tổ chức Thương mại thế giới, Israel được đánh giá là một trường hợp đặc biệt, nhất là trong việc đàm phán về biện pháp bù trừ (Offset). Ngay cả thời điểm GPA được sửa đổi vào năm 2012, dù được biết đến như một quốc gia có trình độ khoa học và công nghệ phát triển thuộc nhóm đứng đầu thế giới, Israel vẫn đề xuất và thực tế đã đàm phán thành công việc áp dụng Offset.
Biện pháp bù trừ và việc triển khai biện pháp bù trừ của Israel (Kỳ 1)

Trong quá trình đàm phán để tham gia Hiệp định Mua sắm chính phủ (GPA) của Tổ chức Thương mại thế giới, Israel được đánh giá là một trường hợp đặc biệt, nhất là trong việc đàm phán về biện pháp bù trừ (Offset). Ngay cả thời điểm GPA được sửa đổi vào năm 2012, dù được biết đến như một quốc gia có trình độ khoa học và công nghệ phát triển thuộc nhóm đứng đầu thế giới, Israel vẫn đề xuất và thực tế đã đàm phán thành công việc áp dụng Offset.

IMG

Đối với gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh, Israel có thể áp dụng bất cứ hình thức Offset nào ở mức 35% giá trị hợp đồng trong 5 năm đầu tiên kể từ khi GPA có hiệu lực tại nước này

 Ảnh: L.T st

Kết quả đàm phán về Offset của Israel trong GPA

Trong GPA năm 1994, các nước thành viên đã đồng ý cho Israel được phép áp dụng Offset trong quá trình thực thi GPA. Cụ thể là, đối với gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh, Israel có thể áp dụng bất cứ hình thức Offset nào ở mức 35% giá trị hợp đồng trong 5 năm đầu tiên kể từ khi Hiệp định có hiệu lực đối với nước này; từ năm thứ 6 đến hết năm thứ 10, mức độ Offset giảm xuống 30% giá trị hợp đồng. Tỷ lệ này giảm xuống mức 28% giá trị hợp đồng kể từ năm thứ 11 đến hết năm thứ 13 và 20% giá trị hợp đồng kể từ năm thứ 14. Khi Offset giảm xuống 20% như đã nêu ở trên, Israel sẽ tham vấn với các nước thành viên GPA về mức độ được phép áp dụng Offset kể từ năm thứ 14. Israel cũng cam kết sẽ nêu rõ yêu cầu cụ thể về Offset trong thông báo mời thầu và chi tiết hoá yêu cầu về Offset trong hồ sơ mời thầu. 

GPA 2012 định nghĩa Offset là “các điều kiện hay yêu cầu nhằm khuyến khích phát triển trong nước hoặc cải thiện cán cân thanh toán của một nước thành viên, ví dụ như sử dụng hàm lượng nội địa (hàng hoá, dịch vụ hay nhà thầu trong nước), nhượng quyền công nghệ, đầu tư, thương mại đối lưu và các hành động tương tự”.

Khi GPA được sửa đổi (kết thúc đàm phán Lời văn năm 2012, sau đây gọi là GPA 2012), Israel tiếp tục yêu cầu và được các nước GPA đồng ý cho việc áp dụng Offset ở mức độ và phạm vi hẹp hơn so với GPA 1994. Cụ thể, trong 5 năm đầu tiên kể từ khi GPA 2012 có hiệu lực đối với Israel, quốc gia này có quyền áp dụng bất kỳ hình thức Offset nào đối với các gói thầu có giá từ 3 triệu SDR trở lên (tương đương 90 tỷ VND); mức độ áp dụng là tối đa 20% giá trị hợp đồng.

 

Kể từ năm thứ 6, Israel bắt đầu thu hẹp phạm vi áp dụng Offset. Cụ thể là, từ năm thứ 6 đến hết năm thứ 8 kể từ khi GPA 2012 có hiệu lực đối với Israel, Offset ở mức độ tối đa 20% giá trị hợp đồng sẽ không được áp dụng với các gói thầu có giá từ 3 triệu SDR trở lên của tất cả cơ quan mua sắm thuộc phạm vi điều chỉnh mà chỉ áp dụng đối với một số cơ quan nhất định (7/26 cơ quan mua sắm cấp trung ương, 1/2 cơ quan mua sắm cấp địa phương, 14/24 doanh nghiệp nhà nước và cơ quan khác). Từ năm thứ 9 đến hết năm thứ 10, mức độ Offset các cơ quan nêu trên được áp dụng là tối đa 18%.

 

Trong thời gian từ năm thứ 11 đến hết năm thứ 15 kể từ khi GPA 2012 có hiệu lực đối với Israel, mức độ Offset Israel được phép áp dụng vẫn là 18% song phạm vi áp dụng được thu hẹp hơn nữa (4/26 cơ quan cấp trung ương, 1/2 cơ quan cấp địa phương, 8/24 doanh nghiệp nhà nước). Kể từ năm thứ 16, Israel sẽ không được phép áp dụng Offset nữa.

 

Như vậy là, tổng thời gian Israel được áp dụng các biện pháp bù trừ tính từ GPA 1994 là khoảng 35 năm. Với một quốc gia có trình độ phát triển như Israel, đây quả là một điểm hết sức đặc biệt và chưa từng xuất hiện trong lịch sử các cam kết quốc tế về mua sắm chính phủ.

Hương Giang

ngocthanh